Beste MBA’s in Nederland, Europa en de wereld

Vorige week bracht The Economist zijn jaarlijkse ranglijst van de beste MBA-opleidingen uit. Een korte blik op de lijst maakt duidelijk dat de Amerikaanse top business schools weer bovenaan prijken. In Nederland is Rotterdam nog steeds top, gevolgd door Tilburg. In Europa staan IESE in Spanje, IMD in Zwitserland en HEC in Frankrijk bovenaan.

Top business schools – US dominantie

De ranglijst houdt rekening met alle factoren die het succes van MBA-opleidingen bepalen: van de kwaliteit van de docenten tot de carrièrevooruitzichten van de afgestudeerden. Hoewel afgestudeerde MBA’ers in Europa nog steeds meer verdienen dan hun collega’s overzees (voornamelijk omdat ze ouder zijn en meer werkervaring hebben), wordt het gat kleiner. De Booth Business School staat op nummer 1 dit jaar, gevolgd door Tuck, Berkeley en Harvard. Daarna komen de twee Europese managementopleidingen, IESE in Navarra en IMD in Lausanne.

Nederland, België en Europese MBA-opleidingen

In de Nederlandstalige wereld komt de Belgische Vlerick managementschool in Leuven eerst, op de 47e plaats wereldwijd. Binnen Nederland is de eerste vermelding voor Erasmus op de 57e plaats, gevolgd door Tias in Tilburg op plaats 86. Als we kijken naar het laatste Nederlandse kwalitatieve onderzoek rond MBA’s uit 2004, dat studenten en werkgevers ondervroeg, zien we dat er niet veel veranderd is; het zijn dezelfde twee MBA-opleidingen die nog steeds de ranglijst aanvoeren. De werkgevers vonden toen vooral een Rotterdams MBA-opleiding een aanwinst voor het cv, de studenten waren erg positief over beide opleidingen: ze verwachtten bijna allemaal een stevige salarisverhoging na het afronden van de opleiding. En net daar lijkt nu verandering in te komen.

De crisis slaagt toe bij de business schools

The Economist bericht dat het startloon van vers gediplomeerde MBA’ers in 2009 lager was dan een jaar eerder, wat een jarenlange trend ongedaan maakt. Het salaris van een afgestudeerde van de MBA-opleiding van de London Business School (LBS) zakte van 117.000 $ naar 101.000 $, het aantal studenten van LBS dat werk vond binnen de drie maanden daalde van 91% naar 81%. Voor Europese business schools komt de druk om te presteren, naast de verminderde ROI voor studenten, ook nog uit een andere hoek. Ten eerste zorgde de economische crisis ervoor dat subsidies van de overheid verminderd of verdwenen zijn. Ten tweede neigen bedrijven meer en meer van de steeds duurder wordende algemene opleidingen naar opleidingen op maat die in-house gedoceerd worden door zogenaamde ‘corporate universities’. Ten derde lijkt de toevloed van buitenlandse (vooral Aziatische) studenten te verminderen, nu MBA-opleidingen overal ter wereld uit de grond schieten en studenten geen ton meer wensen neer te leggen voor een tweederangsopleiding.

Kaf van het koren scheiden

De logische conclusie uit al het voorgaande is dat er een onzekere periode zal volgen voor vele MBA-opleidingen. Terwijl de topscholen studenten zullen blijven aantrekken op basis van hun status, zullen scholen op de B-lijst die niet willen verdwijnen zich moeten specialiseren in een niche of samenwerkingsverbanden moeten opzetten met grotere business schools. Voor studenten geldt meer dan ooit dat ze hun motivatie vóór het starten met een MBA-opleiding grondig moeten onderzoeken. Een grondige kosten-baten-analyse kan velen ervan weerhouden om aan de MBA-opleiding te beginnen; men moet zich afvragen of het verschil in status significant genoeg is in vergelijking met de vereiste opofferingen. Maar uiteindelijk geldt nog steeds dat voor wie de nodige sociale en financiële inspanningen kan maken een MBA-opleiding van een goede business school nog steeds heel mooi staat op het cv en een krachtige troef vormt bij salarisonderhandelingen.